Qədim Misir məzarlarında gizlədilən bal yer altında üç min il qaldıqdan sonra belə tamamilə yeməli qalıb.
Azpost.info bildirir ki, tədqiqatçılar bu fenomeni ətraflı araşdırıb və məhsulun onu demək olar ki, əbədi edən unikal kimyəvi xüsusiyyətlərini deşifrə ediblər.
Bu barədə Space Daily məlumat verib.
Təbii arı Qoruyucuları: İdeal qoruma üçün 3 amil
Bu inanılmaz davamlılığın ən təəccüblü təsdiqi 1922-ci ildə arxeoloq Hovard Karter tərəfindən kəşf edilən əfsanəvi Firon Tutanhamonun məzarının qazıntılarından əldə edilib. Dəfn otaqlarının içərisində zərif alebastr qablar dəbdəbəli mebellərin arasında dayanırdı. Alt hissədə alimlər analizlərdən sonra adi arı balı olduğu ortaya çıxan qalın kəhrəba kütləsi tapdılar.
Hər hansı digər qidadan fərqli olaraq bu desertin çürüməyə və bakteriyalara qarşı unikal üçqat müdafiəsi var:
Həddindən artıq quruluq: Arılar emal zamanı nektardan demək olar ki, bütün nəmi tamamilə buxarlandırırlar. Qalan su çatışmazlığı hər hansı bir göbələk və mikrobun çoxalma şansını əlindən alır.
Turşu baryeri: Məhsulun pH səviyyəsi olduqca aşağıdır. Belə aqressiv turşulu mühitdə patogenlər dərhal öldürülür.
Təbii antiseptik: Həşəratlar nektarı nəmə məruz qaldıqda infeksiyanı məhv edən mikrodozalarda hidrogen peroksid buraxan xüsusi bir fermentlə doyurur.
Bu xüsusiyyətlər sayəsində qədim misirlilər balı güclü bir dərman kimi fəal şəkildə istifadə edirdilər. Məsələn, eramızdan əvvəl 1600-cü ildə yazılmış məşhur Edvin Smit cərrahi papirusunda bu məhsul rəsmi olaraq ağır yaraların və yanıqların müalicəsi üçün antiseptik sarğıların yaradılmasında əsas komponent kimi qeyd olunur.
Küplərin mumiyalanması: Saxlama şərtləri vaxtın necə möhürlənməsi
Təbii kimya ilə yanaşı Misir sənətkarlarının dəqiqliyi də mühüm rol oynayıb. Balı axirət həyatına göndərməzdən əvvəl qalın divarlı gil küplərə tökülür və qapaqlar arı mumu, özlü qətran və qalın bir gil təbəqəsi ilə möhkəm bağlanırdı. Tam qaranlıq, qaralma olmaması və daş kameraların içərisindəki sabit, sərin iqlim mükəmməl təbii termos yaratdı.
Əlbəttə ki, bioloqlar etiraf edirlər ki, üç min il ərzində bal müəyyən metamorfozlara məruz qalır. O, xeyli qaralır, sərt kristallara çevrilir, əvvəlki aromasını və bəzi antibakterial xüsusiyyətlərini itirir. Lakin, bu xarici dəyişikliklərə baxmayaraq, o, kimyəvi cəhətdən insanlar üçün tamamilə təhlükəsiz olaraq qalır. Bal, əsas mahiyyətini qoruyub saxlayaraq, böyük imperiyalardan daha uzun müddət yaşaya bilən planetdəki yeganə məhsullardan biri olduğunu sübut edib.
Sunay Aydın
