Azərbaycanda 2026-cı ildə əmək haqlarının artırılması ilə bağlı gözləntilər güclənib.
Azpost.info bildirir ki, hökumətin son illərdə həyata keçirdiyi sosial paketlər, minimum əmək haqqının mərhələli şəkildə yüksəldilməsi və dövlət büdcəsində sosial xərclərin artması bu ehtimalları daha da aktuallaşdırır.
İqtisadçılar hesab edir ki, qarşıdakı ildə maaş artımları baş versə də, əsas məsələ vətəndaşların real gəlirlərinin nə qədər yüksələcəyidir. Çünki nominal artım ilə alıcılıq qabiliyyətinin yüksəlməsi eyni məna daşımır.
Orta əmək haqqında artım gözlənilir
Rəsmi iqtisadi proqnozlara və ekspert qiymətləndirmələrinə görə, 2026-cı ildə Azərbaycanda orta aylıq əmək haqqının 1150-1170 manat civarına çatacağı gözlənilir. Bu isə əvvəlki illə müqayisədə təxminən 6-9 faiz nominal artım deməkdir.
Ekspertlərin fikrincə, bu artım əsasən dövlət büdcəsində sosial xərclərin artırılması, qeyri-neft sektorunda əmək bazarının genişlənməsi, minimum əmək haqqının yenidən artırılması ehtimalı, dövlət sektorunda yeni indeksasiya mexanizmlərinin tətbiqi ilə bağlıdır.
Son illər Azərbaycanda sosial paketlərin əsas hissəsi məhz maaş və pensiya artımlarına yönəlib. Hökumət xüsusilə dövlət sektorunda çalışanların gəlirlərinin artırılmasını sosial siyasətin prioritet istiqamətlərindən biri kimi təqdim edir.
Minimum əmək haqqı yenidən artırıla bilər
Hazırda ölkədə minimum əmək haqqı 400 manatdır. İqtisadçılar hesab edirlər ki, 2026-cı ildə bu rəqəmin 440-480 manat aralığına çatdırılması mümkündür.
Müzakirə olunan əsas yeniliklərdən biri minimum əmək haqqına hər il avtomatik baxılması mexanizmidir. Bu model qəbul edilərsə, maaş artımları daha sistemli xarakter ala bilər və inflyasiya ilə uyğunlaşdırılmış indeksasiya tətbiq edilə bilər. Ekspertlərin fikrincə, minimum maaşın artırılması xüsusilə aşağı gəlirli ailələrin sosial vəziyyətinə müəyyən təsir göstərə bilər. Lakin problem ondadır ki, bazarda qiymət artımı da paralel davam edir.
Ən çox hansı sahələrdə maaş artımı gözlənilir?
2026-cı ildə maaş artımlarının əsasən dövlət büdcəsindən maliyyələşən sektorlarda müşahidə olunacağı gözlənilir.
Bunlar əsasən müəllimlər, həkimlər və tibb işçiləri, sosial sahənin əməkdaşları, mədəniyyət işçiləri, dövlət qurumlarında çalışan texniki və inzibati heyətdir.
Özəl sektorda isə vəziyyət daha fərqlidir. Burada maaş artımı əsasən şirkətin gəlirlərindən, bazardakı rəqabətdən, işçi çatışmazlığından, iqtisadi aktivlikdən asılı olacaq. İT, logistika, maliyyə və tikinti sektorlarında əmək haqlarının daha sürətli artacağı ehtimal edilir.
Azərbaycanda əmək haqları ilə bağlı ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri rəsmi statistika ilə real həyat arasındakı fərqdir. Rəsmi qurumlar orta aylıq əmək haqqının artdığını açıqlasa da, bir çox vətəndaş gündəlik həyatda bunu hiss etmədiyini bildirir. Ekspertlər deyirlər ki, orta maaş göstəricisi yüksək gəlirli sahələrin təsiri ilə yüksəlir. Xüsusilə regionlarda və kiçik özəl müəssisələrdə çalışanların maaşlarının ölkə üzrə açıqlanan orta göstəricidən xeyli aşağı olduğu vurğulanır.
Hökumətin maliyyə imkanları varmı?
Neft qiymətlərinin nisbətən yüksək qalması və Dövlət Neft Fondunun böyük maliyyə ehtiyatları hökumətə sosial xərcləri artırmaq imkanı verir.
Lakin iqtisadçılar xəbərdarlıq edirlər ki uzunmüddətli maaş artımı üçün yalnız neft gəlirləri kifayət deyil. İqtisadiyyatın diversifikasiyası, özəl sektorun güclənməsi məhsuldarlığın artması əsas şərtdir. Əks halda maaş artımları qısamüddətli sosial effekt versə də, davamlı iqtisadi rifaha çevrilməyə bilər.
Vəziyyətin thlili göstərir ki, 2026-cı ildə Azərbaycanda əmək haqlarında artım ehtimalı yüksəkdir. Xüsusilə dövlət sektorunda yeni sosial paketlərin elan olunacağı gözləntiləri mövcuddur.
Sunay AYDIN
