Bu gün Misirin səhraları quraq və demək olar ki, həyat əlaməti olmayan ərazilər kimi görünür. Lakin milyonlarla il əvvəl bu yerlər tamamilə fərqli olub.
Azpost.info bildirir ki, alimlər Misir səhrasında qədim köpəkbalıqlarına aid unikal fosil sahəsi aşkar ediblər. Tapıntı bu ərazinin uzaq keçmişdə necə göründüyünə dair təsəvvürləri dəyişir.
Azpost.info xəbər verir ki, bu barədə “Science Alert” yeni elmi araşdırmaya istinadən məlumat yayıb.
Misir səhrasının altında qədim dənizin izləri
Təbaşir dövründə Şimali Afrikanın böyük hissəsi isti və dərin dənizlə örtülü olub. Hazırda səhranın yerləşdiyi ərazilərdə zəngin dəniz ekosistemi mövcud olub. Alimlərin məlumatına görə, həmin dövrdə Yer kürəsinin iqlimi indikindən xeyli isti idi. Qütblərdə buz örtüyü demək olar ki, yox idi və dünya okeanının səviyyəsi yüksək olduğundan geniş ərazilər su altında qalırdı.
Bu dənizlərdə balıqların və digər canlıların çoxalmasına əlverişli şərait yaranmışdı.
Abu-Tartur yaylasında maraqlı tapıntı
Tədqiqatçılar Misirin Abu-Tartur yaylasında apardıqları araşdırmalar zamanı qədim köpəkbalıqlarının dişlərinə rast gəliblər.
İlkin mərhələdə cəmi bir neçə diş əsasında iki növ müəyyən edilmişdi. Lakin daha geniş qazıntılar zamanı əlavə 14 diş aşkar edilib.
Onların araşdırılması nəticəsində beş nəsli kəsilmiş köpəkbalığı növü müəyyənləşdirilib.
Maraqlısı odur ki, bu növlərin heç biri daha əvvəl Abu-Tartur ərazisində qeydə alınmayıb. Onlardan ikisi isə Misir ərazisi üçün tamamilə yeni elmi tapıntı hesab olunur.
Köpəkbalıqlarının dişləri nə deyir?
Tapılan dişlərin formaları bir-birindən ciddi şəkildə fərqlənir. Bəziləri nazik və iynəvari, digərləri isə enli, dişli və əyri formada olub. Bu fərqlər alimlərə müxtəlif köpəkbalığı növlərini müəyyənləşdirməyə imkan verib.
Tədqiqatçılar arasında Cretalamna cf. maroccana, Scapanorhynchus cf. raphiodon, Serratolamna cf. serrata, Squalicorax bassanii və Squalicorax pristodontus növləri müəyyən edilib.
Niyə köpəkbalıqları bir-biri ilə rəqabət aparmırdı?
Alimləri maraqlandıran başqa məqam isə eyni ərazidə bu qədər müxtəlif yırtıcı köpəkbalığı növünün necə yaşaya bilməsidir.
Araşdırmaya görə, onlar eyni qida mənbəyi uğrunda birbaşa rəqabət aparmayıblar. Müxtəlif növlər dəniz ekosistemində fərqli ekoloji nişləri tutublar.
Bu isə qədim dənizin son dərəcə zəngin və müxtəlif canlı aləminə malik olduğunu göstərir.
Beləliklə, bu gün tamamilə quru və səhralıq olan Abu-Tartur ərazisi milyonlarla il əvvəl isti dənizin dibində yerləşən, köpəkbalıqları və digər canlılarla zəngin ekosistemin bir hissəsi olub.
