Azərbaycanda maaşlar artsa da, “rahat yaşamaq üçün nə qədər qazanmaq lazımdır?” sualı hələ də ən çox müzakirə olunan mövzulardan biridir.
Azpost.info bildirir ki, rəsmi statistikada yaşayış minimumu, minimum əməkhaqqı və orta əməkhaqqı açıqlansa da, gündəlik xərclər göstərir ki, bu rəqəmlər rahat həyat üçün kifayət etmir.
Bəs 2026-cı ildə Azərbaycanda bir nəfərin, gənc ailənin və iki uşaqlı ailənin normal yaşayışı üçün aylıq gəliri nə qədər olmalıdır?
Rəsmi rəqəmlər nə deyir?
2026-cı il üçün ölkədə yaşayış minimumu 300 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün yaşayış minimumu – 317 manat, minimum əməkhaqqı – 400 manat müəyyən edilib.
Lakin iqtisadçılar bildirirlər ki, yaşayış minimumu insanın yalnız ən zəruri tələbatlarını ödəmək üçün hesablanır. Buraya rahat istirahət, əyləncə, qənaət, mənzil almaq və ya uzunmüddətli maliyyə planlaması daxil deyil.
Bir nəfərin aylıq xərcləri nə qədərdir?
Bakıda kirayədə yaşayan orta statistik bir nəfərin təxmini aylıq xərcləri belə görünür:
Xərc Məbləğ
Kirayə (1 otaqlı mənzil) 450–700 AZN
Kommunal xidmətlər 80–120 AZN
Ərzaq 350–450 AZN
Nəqliyyat 60–100 AZN
Telefon və internet 30–50 AZN
Geyim və digər xərclər 150–250 AZN
Beləliklə, tək yaşayan bir şəxsin aylıq xərci orta hesabla 1 200–1 600 manat arasında dəyişə bilər.
Bu isə göstərir ki, 400 manat minimum əməkhaqqı yalnız minimum sosial təminat rolunu oynayır və müstəqil yaşayış üçün kifayət etmir.
Ailə üçün nə qədər maaş lazımdır?
İki işləyən valideyn və bir uşaqdan ibarət ailənin aylıq xərcləri daha yüksəkdir.
Bura orta hesabla nə daxildir?
-mənzil kirayəsi və kommunal xidmətlər;
-ərzaq;
-uşaq bağçası və ya məktəb xərcləri;
–nəqliyyat;
-geyim;
-tibbi xidmət;
-gözlənilməz xərclər.
Nəticədə belə ailənin aylıq büdcəsi 2 500–3 200 manat arasında formalaşa bilər.
Əgər ailə ipoteka krediti ödəyirsə, bu məbləğ daha da artır.
“Rahat maaş” nə qədərdir?
İqtisadçılar hesab edirlər ki, maaşı qiymətləndirərkən yalnız yaşamaq yox, həm də qənaət etmək imkanı nəzərə alınmalıdır.
Təxmini yanaşmaya görə məbləğ belədir.
800 manat – minimum yaşayış;
1 200–1 500 manat – tək yaşayan şəxs üçün nisbətən rahat həyat;
2 500–3 500 manat – orta ailə üçün rahat büdcə;
4 000 manat və yuxarı – qənaət, istirahət və investisiya imkanları yaradan gəlir.
Niyə insanlar maaşdan narazıdır?
Son illərdə ərzaq məhsulları bahalaşıb, kirayə mənzillərin qiyməti artıb, kommunal və xidmət xərcləri yüksəlib. Həmçinin istehlak kreditlərinin yükü çoxalıb. Nəticədə nominal maaş artsa da, alıcılıq qabiliyyəti əvvəlki sürətlə yüksəlmir.
Ekspertlər nə təklif edir?
İqtisadçılar hesab edirlər ki, insanların rifahının yüksəlməsi üçün təkcə minimum əməkhaqqının artırılması kifayət deyil.
Onların fikrincə, əsas prioritetlər bunlar olmalıdır:
yüksək maaşlı iş yerlərinin yaradılması;
məhsuldarlığın artırılması;
kiçik və orta biznesin inkişafı;
inflyasiyanın nəzarətdə saxlanılması;
əmək bazarında rəqabətin gücləndirilməsi.
Rəsmi yaşayış minimumu 300 manat, minimum əməkhaqqı isə 400 manat olsa da, 2026-cı ilin qiymətləri fonunda bu məbləğlər yalnız minimum sosial tələbatı qarşılayır.
Mövcud bazar qiymətləri nəzərə alınarsa, Bakıda tək yaşayan bir şəxsin nisbətən rahat yaşaması üçün aylıq ən azı 1 200–1 500 manat, orta ailənin isə 2 500–3 500 manat gəlirə ehtiyacı olduğu qənaətinə gəlmək olar.
S.Abdulla
