Telefonla musiqi dinləmək, videolara baxmaq və uzun müddət qulaqlıqdan istifadə etmək gündəlik həyatın adi hissəsinə çevrilib. Lakin səsin yüksəkliyi və qulaqlıqdan istifadə müddəti eşitmə qabiliyyətinə təsir göstərə bilər. Ən təhlükəli məqam isə odur ki, eşitmə zəifliyi həmişə birdən-birə yaranmır.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) 6 mart 2026-cı ildə yenilənmiş təhlükəsiz dinləmə tövsiyələrinə görə, yüksək səsə uzun müddət məruz qalmaq daxili qulaqdakı səsə həssas hüceyrələri zədələyə bilər. Nəticədə eşitmə müvəqqəti zəifləyə, qulaqda cingilti yarana, təkrarlanan səs təsiri isə qalıcı eşitmə itkisinə səbəb ola bilər.
ÜST-nin tövsiyəsinə görə, 80 desibel səviyyəsində səsə həftədə 40 saata qədər məruz qalmaq təhlükəsiz hədd daxilində qiymətləndirilir. Səs 90 desibelə yüksəldikdə isə bu müddət həftədə cəmi 4 saata düşür. Bunlar ümumi istiqamətləndirici hədlərdir; fərdi həssaslıq və səsin xarakteri riski dəyişə bilər.
Telefonun səsini neçə faizə qədər artırmaq olar?
ÜST qulaqlıqdan istifadə zamanı cihazın maksimum səs səviyyəsinin 60 faizindən yuxarı çıxmamağı tövsiyə edir. Bu, universal təhlükəsizlik zəmanəti deyil: müxtəlif telefon və qulaqlıqlarda eyni faiz fərqli səs gücü yarada bilər. Buna görə cihazda səs səviyyəsinə nəzarət funksiyası varsa, ondan istifadə etmək daha məqsədəuyğundur.
Səs-küylü avtobusda, metroda və ya küçədə musiqini daha yaxşı eşitmək üçün səsi artırmaq əvəzinə, ətraf səsi azaldan, qulağa düzgün oturan qulaqlıqlardan istifadə etmək faydalıdır. Beləliklə, musiqini yüksək səslə dinləmək ehtiyacı azala bilər.
Konsertlərdə və yüksək səsli məkanlarda səsgücləndiricilərdən uzaq dayanmaq, qulaq qoruyucularından istifadə etmək və mütəmadi sakit fasilələr vermək də riski azaltmağa kömək edir.
Hansı əlamətlərə diqqət yetirmək lazımdır?
Qulaqda davamlı cingilti, əvvəlkindən daha yüksək səs tələb etmək, insanların danışığını səs-küylü məkanda çətin anlamaq və yüksək tezlikli səsləri eşitməkdə çətinlik eşitmə ilə bağlı problemin əlamətləri ola bilər.
Belə şikayətlər davam edirsə, LOR həkiminə və ya audioloqa müraciət etmək lazımdır. Qəfil eşitmə itkisi yaranarsa, təcili tibbi qiymətləndirmə vacibdir.
Qulaqlıqdan imtina etmək vacib deyil. Əsas məsələ səsin gücünü, dinləmə müddətini və fasilələri düzgün idarə etməkdir.
